font-for-print-ver

Participatieve wetenschappen

Nausicaa sluit zich aan bij de thematiek van het 'Internationale jaar van duurzaam toerisme voor ontwikkeling', uitgeroepen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en wil hierbij aantonen dat iedereen kan kiezen voor duurzaam toerisme bij zijn keuze voor consumptie en vrijetijdsbesteding. De participatieve wetenschappen kunnen hiervan een voorbeeld zijn.

De participatieve wetenschappen zijn onderzoeksprogramma's die een beroep doen op de medewerking van iedereen, ongeacht of je al dan niet kennis hebt van het betreffende onderzoeksdomein. Je kunt actief meewerken (bv. verslag van het observeren van dieren of planten) of passief (bv. aanbieden van rekencapaciteit op een eigen computer of een smartphone ...). Door de inbreng van de burgers kunnen grote hoeveelheden gegevens worden verzameld, verspreid over uitgestrekte geografische gebieden en over een lange tijdsduur. De onderzoekers zouden dit alleen nooit kunnen realiseren.

De eerste projecten van participatieve wetenschappen treffen we aan begin vorige eeuw in Noord-Amerika, in het domein van de ornithologie. Maar met de democratisering van de toegang tot de nieuwe technologieën (computers, tablets, smartphones) hebben deze zich exponentieel ontwikkeld.

Nausicaa stelt hierna een paar programma's van participatieve wetenschappen voor die betrekking hebben op de zee.

Opaalkust - Blog 'Participatieve wetenschappen bij Nausicaa

Blog 'Participatieve wetenschappen bij Nausicaa' - Screenshot van de home-paginaBen jij een goed geïnformeerde amateur, een oplettende wandelaar, een natuurliefhebber, een botanist in de dop of misschien een natuurkenner? Weet je dan ook dat jij kunt bijdragen aan de participatieve wetenschappen door jouw veldwaarnemingen te delen?
Er zijn inderdaad heel wat projecten die professionals uit de onderzoekswereld verenigen met amateurs en waarbij door de inzet van gepassioneerde mannen en vrouwen bepaalde wetenschappelijke werken voortgang kunnen boeken.

Jouw waarnemingen zijn waardevol en interessant voor de wetenschappers en deelnemen aan acties zoals het observeren van zeezoogdieren, het oprapen van beursjes met roggeneieren of het bestuderen van algen en alikruiken is een uitstekende manier om de populaties zeehonden en zeekalven die aan onze kusten leven, beter te leren kennen, om te bepalen welke roggensoorten het vaakste voorkomen in ons kustgebied of ook nog om de impact van de klimaatwijziging op de bruinwieren te doorgronden.

http://sciencesparticipatives.nausicaa.fr/

Frankrijk – BioLit

'Participatieve wetenschap' en tegelijk 'participatief observatorium van de kust' - BioLit is een programma van participatieve wetenschap over de biodiversiteit van de kuststreek. Opgericht en gedragen door de vereniging 'Planète Mer' en ressorterend onder de wetenschappelijke verantwoordelijkheid van het zeestation van het MNHN (Museum national d’Histoire naturelle; Nationaal Natuurhistorisch Museum) van Dinard, met de steun van een wetenschappelijke adviesraad en in partnership met opleidingsstructuren inzake milieu en duurzame ontwikkeling, lokale en regionale overheden, staatsdiensten en beheerders van beschermde gebieden en natuurlijke rijkdommen.

Om een antwoord te bieden op bepaalde problemen die zich kunnen voordoen op het vlak van de biodiversiteit aan de kust, werkt dit programma rond verschillende 'acties' waaraan iedereen kan deelnemen.  

 

  • Acties om de biodiversiteit van het kustgebied in de verf te zetten : 'Klaar om te observeren!'. Helpen bij het inventariseren van de biodiversiteit van de zand- en rotskusten.   
  • Acties voor het opzetten van een waarschuwings- en bewakingsnetwerk langs de kust : 
    • 'Saisons de la Mer', de zeeseizoenen : zoomt in op dat wat de zee achterlaat op het strand bij de getijdenwerking en tijdens stormen, in het zogenaamde 'aanslibsel'...
    • 'Nieuwkomers' : werkt mee aan het waarschuwings- en opvolgingsnetwerk van ingevoerde zee- en kustsoorten, waarvan sommige invasief kunnen zijn.
    • 'Vegetatie van de kuststreek' : observeert belangrijke soorten, geïdentificeerd door het 'Conservatoire Botanique' (Overheidslichaam voor Bescherming van de Planten) van Porquerolles.  
    • 'Opgelet, dreigend gevaar?' : richt zich op alles wat niet leeft! Plastic afval, sigarettenpeukjes, bepaalde activiteiten (quads, scooters enz.) of elementen van artificialisering (betonneren van gebieden, ankerplaatsen enz.) ontregelen of vernielen het kustleven.
  • Acties in het kader van wetenschappelijke vraagstellingen : 
    • 'Bruinwieren en alikruiken' waarbij het verdwijnen van de bruinwieren op de natte rotsstranden werd vastgesteld. Het gezamenlijk observeren van algen en de hierbij behorende buikpotigen (zeeschelpdieren) moet ons meer inzicht geven in de factoren die aan de oorsprong liggen van deze verdwijning en in de impact hiervan op het ecosysteem van deze stukken strand.

Frankrijk - APECS

Zakjes met roggeneierenZakjes met roggeneieren - APECS (Association pour l'Etude et la Conservation des Sélaciens, organisatie voor onderzoek naar en bescherming van kraakbeenvissen) is een vereniging zonder winstoogmerk (Association Loi 1901) die in juli 1997 in Brest werd opgericht voor de verdere uitwerking van de activiteiten die in 1995 werden opgestart door een groep biologiestudenten van de universiteit van Brest. Zij waren geïnteresseerd in de reuzenhaai. Het onderzoeksveld werd intussen uitgebreid tot alle haaien en roggen (de kraakbeenvissen, vandaag Elasmobranchii genoemd).

Via het CapOeRa-programma (pour Capsules d'Oeufs de Raies, voor zakjes met roggeneieren) mobiliseert APECS het grote publiek om op de kust geworpen beursjes met roggeneieren te verzamelen. Zo kunnen de verspreidingsgebieden van de verschillende soorten worden bepaald en kan er worden geprobeerd om de kennis over hun voortplanting aan te vullen. Er is een verzamelpunt voor deze zakjes aan de ingang van Nausicaa.

APECS vraagt ook aan de professionals van de zee, aan de watersporters, de duikers en de gewone wandelaars om hun waarnemingen inzake de reuzenhaai of andere soorten haaien en roggen door te geven via het programma Allo Elasmo. De beroepsvissers op de Atlantische Oceaan en in het Kanaal kunnen ook de vangst van gemerkte roggen melden.


http://www.asso-apecs.org/

Het eiland Man - MANX BASKING SHARK WATCH

Reuzenhaai (Cetorhinus maximus)Toen in 2004 'Manx Basking Shark Watch' (observatie van de reuzenhaaien van Man) startte, was er weinig geweten over de reuzenhaaien die in de wateren rond het eiland Man zwommen. De vrijwilligers van deze vereniging zonder winstoogmerk werken samen met de onderzoekers om kostbare, wetenschappelijke informatie af te leveren. De verzamelde gegevens moeten helpen bij het nemen van de beslissingen inzake de bescherming van deze soort.

Ook jij kunt meewerken aan het verzamelen van deze gegevens als je een reuenhaai spot in de buurt van het eiland Man.br>
http://www.manxbaskingsharkwatch.org/report/

Verenigd Koningrijk - SHARK TRUST

Grijze haai (Carcharhinus plumbeus) in NausicaaShark Trust werd in 1997 opgericht ten gunste van de haaien in het Verenigd Koninkrijk. Deze trust zet zich in voor het beheer en de bescherming van de haaien en de roggen op nationaal vlak en door te deel te nemen aan een internationale collectieve beweging. Vanuit dit gezichtspunt biedt Shark Trust projecten aan die het publiek moeten stimuleren om zich te engageren en om gegevens te verzamelen ter ondersteuning van het onderzoek naar de haaien en de bescherming ervan.  

Shark Trust is met name de initiatiefnemer van de 'Great Eggcase Hunt' (de grote jacht op de zakjes met roggeneieren) die iedereen uitnodigt om verzameltochten te organiseren en de zo vergaarde gegevens door te sturen. Hierop heeft APECS in Frankrijk zich geïnspireerd voor haar CapOeRa-programma (zie eerder). Shark Trust nodigt je ook uit om je ervaringen met haaien te delen, evenals je foto's.

http://www.sharktrust.org/en/volunteer

Wereld - MANTA TRUST

Mantarog (Manta alfredi)

Manta Trust past een pluridisciplinaire aanpak toe voor de bescherming van de mantaroggen en hun habitat. Het gaat hierbij om wetenschap en onderzoek, sensibilisering en opleiding van het grote publiek en de belanghebbenden.
In dit kader biedt deze trust een programma aan dat luistert naar de naam IDtheManta ('identificeer de manta') en dat aan iedereen vraagt om zijn foto's en waarnemingen van mantaroggen door te sturen. Zo draag je rechtstreeks bij aan het onderzoek en de bescherming van de mantaroggen op wereldschaal.


http://www.mantatrust.org/make-a-difference/id-the-manta/

Stemmen
 

COOKIE SETTINGS PANEL

1st Party cookies: Necessary Cookie =:: Enhancement=

When you refuse the use of - 1st or 3rd party - cookies, this site will not behave as designed due to the unavailability of cookies.