Publié le 1 september 2020

Walvishaai 2020-missie

Nausicaá steunt de acties van de vereniging Megaptera die de walvishaaien bestudeert. Ludwig Coulier, verzorger bij Nausicaá, gaat samen met de vereniging op derde ‘Walvishaaimissie’. Van 4 tot 10 januari duikt hij met masker en snorkel in het water om walvishaaien te identificeren en om er merktekens op te plaatsen zodat hun verplaatsingen gedurende 300 dagen kunnen worden gevolgd.

Lees het scheepsjournaal van Ludwig en volg de ‘Walvishaaimissie’ op de voet!

Vrijdag 3 januari 2020

Vertrek in Parijs en afspraak op de luchthaven van Djibouti!

 

 

 

Zaterdag 4 januari 2020

Nicolas, onze expeditieleider, wacht ons op in de luchthaven. We zijn aangekomen in Djibouti!

Al bij het vertrek hebben we geïnformeerd naar de aanwezigheid, de voorbije dagen, van haaien in Djibouti.

Blijkbaar heeft de hevige regenval ervoor gezorgd dat er de laatste dagen weinig werd waargenomen.

 

 

 

 

Dit is de start van een nieuwe walvishaaiexpeditie met Megaptera en haar partner TERIA. Waarom Djibouti? Wel, omdat de walvishaaien zich vanaf de maand november in de Golf van Tadjourah te goed komen doen aan het plankton dat daar weelderig groeit.

De situatie van de haaien in de wereld is verontrustend; er sterven elk jaar 100 miljoen haaien en dit vooral door toedoen van de mens. De vereniging Megaptera legt zich toe op de studie van de walvishaaien en wil zo meer te weten komen over hun voortplanting, hun voeding en hun verplaatsingen. Het voornaamste doel van de expeditie is dus het lokaliseren van de haaien, ze tellen en ze zone per zone identificeren en ze ook meten – de afwezigheid van haaien is eveneens belangrijke informatie, want dat kan wijzen op een gedragsverandering, migraties of een tekort aan voeding. Het plaatsen van merktekens komt erbovenop en door die ‘markers’ krijgen we extra informatie binnen en kunnen we onze kennis over deze dieren nog meer verdiepen.

Laat ons hopen dat we snel walvishaaien kunnen spotten!

 

We zijn deze namiddag aangekomen in Ras Eiro. En we hebben de merktekens voor morgen klaargemaakt. We hebben ze op de het dek van onze boot geplaatst om hun verbinding met de satellieten te checken.

Zondag 5 januari 2020

De eerste dag op zee loopt ten einde. We zijn deze ochtend en deze namiddag eropuit getrokken, met de hoop een glimp op te vangen van de walvishaaien. Tot dusver kon geen enkele haai worden gespot.

Deze avond hebben we ingelogd op de Argos-site: de merktekens werken goed.

Op de boot heb ik kennisgemaakt met de leden van de vereniging die net als ik deelnemen aan deze expeditie. Waartoe dient deze jaarlijkse expeditie? Om gegevens te verzamelen voor de studie van het gedrag, de gewoonten en de verplaatsingen van de walvishaai. Via satelliet stuurt het merkteken de lokalisatiegegevens van de haai door wanneer deze ongeveer een meter van het wateroppervlak verschijnt.

Het merkteken werkt 300 dagen; wanneer het loskomt van de haai worden de gegevens inzake de watertemperatuur gerecupereerd.

Wist je dit? De watertemperatuur is een goede indicator voor de diepte tot waar de haai heeft gedoken. Als de geregistreerde temperatuur schommelt tussen 29 en 25°C, betekent dit dat de haai zich op een diepte van 0 tot 40 m bevindt.

Maandag 6 januari 2020

Zwemmen naast een walvishaai, dat is pas indrukwekkend, echt indrukwekkend! Hij is tussen 5 en 12 meter lang; dit is de grootste van alle been- en kraakbeenvissen. En ondanks zijn lengte is dit wel degelijk een vis en geen walvisachtige. Het deeltje ‘walvis’ in zijn naam verwijst enkel naar de grootte van dit dier.

Indrukwekkend maar ongevaarlijk, want de walvishaai voedt zich met plankton. Hij kan tot 6000 liter water per uur filteren en hij verorbert meer dan een ton eten per dag. Je begrijpt meteen waarom de walvishaaien zich in deze periode van het jaar in Djibouti bevinden: het plankton tiert er welig.

 

 

Dinsdag 7 januari 2020

Resultaat van twee dagen onderzoek in de baai Ghoubbet al-Kharab, waar volgens onze informatie onlangs haaien werden waargenomen: 11 walvishaaien gespot.

En het geluk kon niet op, want ik heb twee merktekens kunnen plaatsen! Morgen zullen we op de computer de eerste verplaatsingen kunnen volgen. Het door Delanchy gefinancierde merkteken werd aangebracht op een mannetje van 4 meter (dat is nog klein voor een walvishaai).

Om een merkteken op een walvishaai te kunnen plaatsen, duiken we met masker en snorkel in het water en proberen we hem in de eerste meters onder de zeespiegel te benaderen zonder hem te storen. Het merkteken wordt precies boven de rugvin geplaatst, de ideale plek om het ook te beschermen tegen externe elementen zoals algen of afvalstoffen. Dit alles gebeurt met het grootste respect voor het individu.

Woensdag 8 januari 2020

 

Missie foto-identificatie: tijdens deze expeditieweek maken we ook van de gelegenheid gebruik om bij het duiken de walvishaaien te fotograferen zodat we ze kunnen identificeren. Hoe? Het volstaat om een heel precieze zone te fotograferen, net boven de linkerborstvin, achter de kieuwen. Deze zone heeft een uniek patroon, met puntjes die over de huid zijn verdeeld; het is de digitale ‘vingerafdruk’ van de haai.

Deze namiddag hebben we de baai Ghoubbet al-Kharab verlaten. Maar we hebben nog een laatste ochtend van onderzoek voorzien en hopen dan ook nog een paar haaien te kunnen spotten.

Resultaat van deze voormiddag: 6 ontmoetingen met 4 verschillende haaien en de twee laatste merktekens werden geplaatst!!

Donderdag 9 januari 2020

De walvishaai is echt wel een fascinerend dier, hij kan duiken tot een diepte van 1000 meter. De mannetjes maken grote migratiebewegingen, terwijl de vrouwtjes zich over kortere afstanden verplaatsen en terugkeren naar hun geboorteplek. Door de via de merktekens verzamelde gegevens zouden we meer moeten te weten komen over de verplaatsingen van de haaien.

We hebben vandaag de Golf van Tadjourah doorkruist, naar het noorden toe, om onze foto-identificatie te kunnen voortzetten, maar er is geen enkele walvishaai verschenen.

Vrijdag 10 januari 2020

Laatste dag van de missie!

Tijd om een eerste balans van de expeditie op te maken. We hebben tijdens het duiken dus 17 ontmoetingen met walvishaaien gehad. De foto-identificatie is nog niet helemaal klaar, maar het lijkt erop dat we tijdens deze ontmoetingen 8 verschillende individuen hebben gespot.

We zijn erin geslaagd de 4 meegebrachte merktekens te plaatsen. Afspraak over 300 dagen om alle gegevens op te halen.

Zondag 19 januari 2020

Michel Vély, voorzitter van Megaptera, heeft in de groep Facebook Megaptera Suivez les baleines de opvolging gepost van de walvishaaien waarop tijdens de Walvishaaimissie 2020 de 4 merktekens werden geplaatst.

Hierbij zijn verslag:

  • Drie van de 4 merktekens die we in de baai Ghoubbet al-Kharab op walvishaaien plaatsten, hebben gegevens doorgestuurd.
  • Teria 20 (196477 geplaatst op 6 januari 2020) en Nicolas 20 (196476 geplaatst op 8 januari) zwemmen nog rond in de baai Ghoubbet al-Kharab en communiceren regelmatig.
  • Delanchy (196474 aangebracht op 7 januari), dat sinds zijn plaatsing op 8 januari in Ghoubbet al-Kharab niets heeft uitgestuurd, communiceert daarentegen nu met ons vanaf de kust van Somaliland

[Teria 20, Nicolas 20, Daniel 20 en Delanchy zijn de namen van de merktekens en zodoende ook van de haaien waarop deze ‘markers’ zijn geplaatst]

  • Die plek correspondeert blijkbaar met een plaats waar deze onvolgroeide walvishaaien aan de oppervlakte samenkomen en zich voeden, zoals we al hebben vastgesteld in de vorige SHARKY DJ-missies.
  • Delanchy heeft deze hele afstand ongetwijfeld onder water afgelegd, op een gemiddelde diepte van 40 meter zoals is gebleken uit vorige missies die MK10-merktekens gebruikten en druk registreerden, dus de diepte waarop de walvishaaien zich verplaatsen.
  • Daniel 20 (196475), geplaatst op 8 januari, heeft nog geen teken van leven gegeven, maar we zijn er gerust in, want walvishaaien kunnen heel lange afstanden afleggen onder water.

Donderdag 6 februari 2020

Michel Vély blijft updates geven over de opvolging per satelliet van de walvishaaien.

Er is nu een maand verstreken sinds de plaatsing van merktekens (spot 6) op vier walvishaaien. Teria 20 en Nicolas 20 bevinden zich in Ghoubbet al-Kharab (cirkel met cijfer 2 op kaart 2), Delanchy (74) maakt plezier ter hoogte van Somaliland, in de regio Berbera. Het lijkt erop dat deze zone, zoals we de voorbije jaren hebben vastgesteld, dienst doet als seizoensverzamelplaats voor walvishaaien, gelinkt met deze van Djibouti.

Ongetwijfeld op dezelfde manier als wat er in Djibouti gebeurt en op talrijke spots wereldwijd (de Seychellen, Mozambique, Madagaskar, Belize, Nigaloo Reef enz.) komen de walvishaaien hier gedurende een bepaalde periode naar de oppervlakte om zich te voeden. Daniel 20 heeft signalen uitgestuurd ten noorden van de grens Eritrea/Djibouti. Deze haai bevindt zich ten zuiden van de Rode Zee, maar heeft voorlopig nog geen juiste positie doorgegeven.

April 2020

De vereniging Megaptera-Teria heeft nieuws over de haaien die sinds januari uitgerust zijn met een merkteken.

Daniel 20, die zich bevindt aan de ingang van de Golf van Tadjourah, is sinds 14 april in beweging, na twee maanden radiostilte. Hij heeft op 24 april een nieuwe positie doorgegeven. (foto 1: 15 februari, foto 2: 20 april, foto 3: 24 april). Het merkteken bevindt zich op het eerste gezicht nog steeds op de walvishaai en deze zone lijkt hem te bevallen.

De positie van de andere dieren is al een maand niet meer gewijzigd. Foto: positie sharky-dj

 

 

 

 

Dinsdag 26 mei 2020

De vereniging Megaptera geeft een update van de lokalisatie van de walvishaaien die tijdens de missie van januari 2020 werden uitgerust met een merkteken. Op de kaart zie je de positie van de haaien op 26 mei:

  • Haai Daniel 20 (196475) heeft signalen uitgestuurd op 26 mei, Teria 20 (196477) op 25 mei. Wat betreft de twee andere haaien: Delanchy heeft op 23 februari 2020 van zich laten horen, Nicolas 20 (196476) heeft een laatste maal signalen uitgestuurd op 25 maart 2020. De merktekens zenden enkel uit als ze aan de oppervlakte zijn, het is dus zeer waarschijnlijk dat deze haaien zich nog onder water bevinden. Teria 20 heeft bijvoorbeeld signalen uitgezonden op 13 maart en vervolgens op 25 mei, en heeft dus 77 dagen onder water doorgebracht.
  • Daniel 20 is actief in de buurt van de Arabische Plaat, zowat op 35 min. van Djibouti, in de Golf van Aden. Hij komt sinds 14 april regelmatig aan de oppervlakte, waardoor we deze zone kunnen identificeren als potentiële verzamel- en voedingsplaats.
  • Teria 20 is dus richting Indische Oceaan gezwommen en dobbert nu rond in de ondiepe wateren van Socotra, een eiland dat behoort tot Jemen en dat ter hoogte van de Hoorn van Afrika ligt.
  • We zijn ongeveer in de helft van de voor de merktekens geprogrammeerde uitzendperiode die 300 dagen bedraagt.

 

Woensdag 3 juni 2020

Nieuws van walvishaai Delanchy (196474)!

Hij heeft zich op 3 juni verplaatst en zend nu uit vanaf het zuiden van de Rode Zee. Dat is uitstekend nieuws.

Hij heeft dus de zone van Zuid-Jemen, bij de ingang van de Golf van Aden, verlaten; daar hebben we hem voor de laatste keer gehoord op 25 maart. Het merkteken kan alleen informatie uitsturen als de haai zich in de buurt van het wateroppervlak bevindt. Tussen 25 maart en 3 juni is haai Delanchy onder water gebleven en kon het merkteken dus geen lokalisatiegegevens doorsturen.

 

Foto’s : Nausicaa, H-Al Qallaf-Megaptera, Megaptera-Teria

Dit kan je interesseren

DUIK IN HET HART VAN DE NAUSICAÁ-ERVARING